Abdulmelik el-Esmaî

Abdulmelik el-Esmaî, Arap zooloji ve filoloji bilgini. Tam adı Ebû Sa'îd Abdülmelîk bin Kureyb el-Esmâ'î el-Bâhilî'dir. Dedesinin ismine nispetle "Esmâ'î" olarak anılmıştır. Küçük yaşlardan itibaren iyi bir eğitim almış ve dönemin önde gelen ilim merkezlerinden biri olan Basra Okulu'nda öğrenim görmüştür. Burada, Ebû Amr Bin, İsa Bin Ömer ve Halil Bin Ahmed gibi ünlü âlimlerden dil eğitimi almıştır. Kendi çağının en ileri bilimlerini öğrenmiş ve farklı dillerde bilgi edinmiştir. Arap dili ve şiiri üzerine araştırmalar yapmak amacıyla bedeviler arasında uzun süre yaşamış, onlarla birlikte seyahat etmiş ve güçlü hafızası sayesinde dil öğrenme konusunda büyük bir avantaj elde etmiştir.

Abdulmelik el-Esmaî (Arapça: أبو سعيد عبد الملك ابن قريب الأصمعي, ʿEbû Sa'îd Abdulmelîk ibn Ķarîb al-Eṣmâʿī ; 740 Basra - 828), Arap zooloji ve filoloji bilgini. Tam adı Ebû Sa'îd Abdülmelîk bin Kureyb el-Esmâ'î el-Bâhilî'dir. Dedesinin ismine nispetle "Esmâ'î" olarak anılmıştır. Küçük yaşlardan itibaren iyi bir eğitim almış ve dönemin önde gelen ilim merkezlerinden biri olan Basra Okulu'nda öğrenim görmüştür. Burada, Ebû Amr Bin, İsa Bin Ömer ve Halil Bin Ahmed gibi ünlü âlimlerden dil eğitimi almıştır. Kendi çağının en ileri bilimlerini öğrenmiş ve farklı dillerde bilgi edinmiştir. Arap dili ve şiiri üzerine araştırmalar yapmak amacıyla bedeviler arasında uzun süre yaşamış, onlarla birlikte seyahat etmiş ve güçlü hafızası sayesinde dil öğrenme konusunda büyük bir avantaj elde etmiştir.

Yaklaşık 13. yüzyılda yaşamış biyografi yazarı İbn Hallikān, el-Esmaʿī'yi "Arap dilinin tam bir ustası" ve "sözlü tarihin ve dilin nadir ifadelerinin en seçkin aktarıcısı" olarak adlandırır. Anlatımı, çok sayıda maceranın toplanmış anekdotlarını içerir.

Ölümü

Asmaî, 828 yılında doğduğu şehir olan Basra'da vefat etmiştir. Bazı kaynaklar, vefat tarihini 831 olarak da belirtmektedir.

Asmaî, Arap dili ve edebiyatına yaptığı katkılarla tanınan önemli bir alimdir. Eserleri, Arap dilinin inceliklerini anlamak ve Arap kültürünü derinlemesine incelemek isteyenler için temel kaynaklar arasında yer alır.

Eserleri

El-Asmaʿiyyât.
Kitâbü'l-Ḫayl
Kitâbü'n-Nebât.
Fuḥûletü'ş-şuʿarâʾ
El-İştiḳāḳ
Kitâbü'd-Dârât
Kitâbü'l-Eżdâd
Kitâbü'l-Farḳ
Kitâbü Ḫalḳi'l-insân
Kitâbü'l-İbil
Kitâbü'n-Naḫl ve'l-kerm
Kitâbü'ş-Şâʾ
Kitâbü'l-Vuḥûş
Kitâbü'l-Müterâdif Târîḫu'l-ʿArab ḳable'l-İslâm
Kitâbü Nüʿûti'n-nisâʾ
Kitâbü'l-Evḳāt
Kitâbü's-Silâḥ

Erken Arap Edebiyatına Katkı

El-Esmaî, Banu el-Abbâs dönemine kadar Arap kabilelerinin İslâm öncesi ve İslâm şairlerini düzenleyen ve okuyan bir grup âlim arasındaydı

Binlerce beyit rajaz şiirini ezberledi ve Arap şairler külliyatının önemli bir bölümünü düzenledi, ancak kendi şiirlerinden çok az üretti. 'Nadir biçimleri' (nawādir - نوادر ) ihmal ettiği ve özetlerinde özen göstermediği için eleştirilere maruz kaldı.

Editörlü Şairlerin Listesi

El-Nābighah el-Zübyānī (kendisi de özetlemiştir)
Al-Ḥuṭay'ah
Al-Nābighah al-Ja'dī
Labīd ibn Rabī'ah al-'Amirī
Tamīm ibn Ubayy ibn Muqbil
Dureyd ibn el-Ṣimmah
Muhalhil ibn Rabī'ah
Al-A'shā al-Kabīr, Meymun ibn Qays, Ebu Basīr :
A'shā Bāhilah 'Amir ibn al-Ḥārith
Mutammim ibn Nuwayrah
Bişr ibn Ebi Hazim
Al-Zibraqān ibn Bedr al-Temīmī
Al-Mutalammis Jarīr ibn 'Abd al-Masīḥ
Humeyd ibn Sevr el-Rājiz
Ḥumayd al-Arqaṭ
Süheym ibn Wathīl al-Riyāḥī
Urwah ibn al-Ward
'Amr ibn Şa'nın
Nemir ibn Tawlab
Ubeydullah ibn Kays el-Ruqayyāt
Muḍarras ibn Rib'ī
Ebu Hayyah el-Numayrī
El-Kumayt ibn Ma'rūf
Al-'Ajjāj al-Rājaz, Ebū Shāthā' 'Abd Allāh ibn Ru'bah. . Oğlu için Ru'bah'a bakınız.
Ru'bah ibn el-Ajjāj, Ebû Muhammed Ru'bah ibn 'Abd Allāh olarak anılırdı, şiirlerini okuduğu el-Esma'î'nin çağdaşıydı.
Jarīr ibn 'Aṭīyah el-Asma'ī, Ebū 'Amr [es-Şeybanî] ve İbn el-Sikkīt'in de içinde bulunduğu editörler grubunun arasındaydı.

📚 Kaynak: Bu içerik Vikipedi (Wikipedia)'den alınmıştır. İçerik CC BY-SA lisansı altındadır.

← Tüm Kişiler