Beyoncé

Houston, Teksas'ta doğup büyüyen Beyoncé, çocukken çeşitli şarkı ve dans yarışmalarında performans sergiledi. 1990'ların sonunda, R&B kız grubu Destiny's Child'ın solisti olarak ünlendi. Babası Mathew Knowles'un menajerliğini yaptığı grup, dünyada tüm zamanların en çok satan kız gruplarından biri oldu. Grubun müziğe ara verdiği dönemde Beyoncé, ilk solo albümü Dangerously in Love'ı (2003) yayımladı. Billboard Hot 100 listesinde bir numara olan "Crazy in Love" ve "Baby Boy" single'larına da yer veren albüm 11 milyon kopya sattı ve beş Grammy Ödülü kazandı.

Haziran 2005'te Destiny's Child'ın dağılmasının ardından "Déjà Vu", "Irreplaceable" ve "Beautiful Liar" hitlerinin de bulunduğu ikinci solo albümü B'Day (2006) yayımlandı. Öte yandan Beyoncé, performansıyla Altın Küre'ye aday gösterildiği Rüya Kızlar (2006) ile Pembe Panter (2006) ve Obsessed (2009) filmlerindeki başrolleriyle oyunculuğa adım attı. Rapçi Jay-Z ile evliliği ve Cadillac Records (2008) filminde Etta James'i canlandırması üçüncü albümü I Am... Sasha Fierce'ı (2008) etkiledi. Şarkıcının ikinci kişiliği Sasha Fierce'ın ortaya çıkmasına neden olan albüm, 2010'da "Single Ladies (Put a Ring on It)" ile Yılın Şarkısı dahil altı Grammy Ödülü elde ederek rekor kırdı. Beyoncé aynı yıl müziğe ara verdi ve kariyerinin yönetimini devraldı. Dördüncü albümü 4 (2011); 1970'lerin funk, 1980'lerin pop ve 1990'ların soul müziğine yer verdi. Sanatçının beşinci albümü Beyoncé (2013), deneysel yapımı ve daha karanlık temaları işlemesiyle önceki kayıtlardan ayrıldı. Aldatma ve kadıncılık temalarını işleyen sonraki albümü Lemonade (2016), yayımlandığı yıl dünyada en çok satan albüm olurken sanatçının da eleştirmenlerce en çok beğenilen albümü oldu. Şarkıcı, 2018'de eşi Jay-Z ile birlikte Everything Is Love parçasını yayımladı. Konuk sanatçı olarak 2017'de Ed Sheeran'ın "Perfect" ve 2020'de Megan Thee Stallion'ın "Savage" şarkılarının remiksleri ile Billboard Hot 100 listesinde bir numara oldu. Aynı yıl bir müzikal film ve görsel albüm olan Black Is King'i yayımladı. 2022'de çıkardığı, disko ve house müzik esintileri taşıyan ve balo kültüründen etkilenen yedinci stüdyo albümü Renaissance ile eleştirmenlerin beğenisini kazanırken albümün çıkış single'ı "Break My Soul", sanatçının 2008'den beri bir numara olan ilk solo şarkısı oldu. 29 Mart 2024'te Cowboy Carter isimli country tarzda müziğin ağırlıkta olduğu sekizinci stüdyo albümünü çıkardı. Albüm, "Texas Hold 'Em", "16 Carriages" ve "II Most Wanted" single'ları ile birlilte büyük bir popülerite yakaladı. Cowboy Carter sayesinde 2025 yılında kariyerinde ilk kez Grammy Ödüllerinde, Yılın Albümü kategorisinde ödül aldı. Ayrıca En İyi Country Albümü ödülünü kazanan ilk siyahi santçı ünvanına sahip olmayı başardı.

Beyoncé başarısı sayesinde kültürel bir ikon oldu ve "Queen Bey" takma adıyla anılmaya başladı. Solo sanatçı olarak dünya genelinde 200 milyondan fazla kayıt satan şarkıcı, dünyanın en çok satan müzik sanatçıları arasındadır. 2000'lerdeki başarısı sayesinde Amerika Kayıt Endüstrisi Birliği tarafından Onyılın En Çok Sertifika Alan Sanatçısı kabul edilirken Billboard tarafından Onyılın En İyi Kadın Sanatçısı seçildi. İlk yedi stüdyo albümü Billboard 200 listesine bir numaradan giriş yapan ilk solo sanatçıdır. Bugüne kadar 35 Grammy Ödülü, 26 MTV Video Müzik Ödülü, 24 NAACP Image Ödülü, 31 BET Ödülü ve 17 Soul Train Müzik Ödülü kazandı ve bu ödülleri en çok kazanan sanatçı oldu. 2014'te Billboard tarafından tüm zamanların en çok kazanan siyahi müzisyeni olarak kabul edilirken 2020'de Time dergisinin Son Yüzyılı Belirleyen 100 Kadın listesine girdi.

İlk yılları

Beyoncé Giselle Knowles, 4 Eylül 1981 tarihinde, Xerox'ta satış müdürü olan Mathew Knowles ile kuaför ve kuaför salonu sahibi Celestine Ann "Tina" Beyincé'nin kızı olarak Houston, Teksas'ta doğdu. Beyoncé'nin adı, annesinin evlilik öncesi soyadından gelmektedir. Babası Afrika kökenliyken, Louisiana yerlisi olan annesinin Afrika, Kızılderili, Fransız ve 1/16 oranında İrlandalı kökleri vardır. Solange adlı küçük kız kardeşi de müzisyen olan Beyoncé, anne tarafından Akadya lideri Joseph Broussard ile akrabadır.

Beyoncé, Fredericksburg, Teksas'taki St. Mary's İlkokulu'nda öğrenim gördü ve orada dans derslerine yazıldı. Şarkı söyleme yeteneği, dans eğitmeni Darlette Johnson bir şarkı mırıldanmaya başladığında ve Beyoncé tiz notaları da basarak şarkıyı tamamladığında keşfedildi. Beyoncé'nin müziğe ve performans sergilemeye olan ilgisi, 15-16 yaşındaki öğrencilerin bulunduğu bir okul yetenek yarışmasını yedi yaşındayken John Lennon'ın "Imagine" şarkısını söyleyerek kazanmasıyla devam etti. 1990 sonbaharında Beyoncé, Houston'daki müzik odaklı bir okul olan Parker İlkokulu'na kaydoldu ve burada okul korosuna girdi. Daha sonra Performans Sanatları ve Görsel Sanatlar Lisesi ile Alief Elsik Lisesi'ne gitti. Beyoncé ayrıca St. John's Birleşik Metodist Kilisesi'nin korosunda iki yıl boyunca solo performans sergiledi.

Beyoncé ve çocukluk arkadaşı Kelly Rowland, sekiz yaşındalarken kızlardan oluşan bir eğlence grubunun seçmelerinde LaTavia Roberson ile karşılaştılar. Üç başka kızla birlikte Girl's Tyme adıyla kurulan bir gruba yerleştirildiler ve Houston'daki bir yetenek yarışması kapsamında rap söyleyip dans ettiler. Grubu gördükten sonra R&B yapımcısı Arne Frager, kızları Kuzey Kaliforniya'daki stüdyosuna getirdi ve o zamanlar televizyondaki en büyük yetenek yarışması olan Star Search'e soktu. Girl's Tyme yarışmayı kazanamazken daha sonraları Beyoncé, söyledikleri şarkının iyi olmadığını belirtti. 1995'te Beyoncé'nin babası, grubun menajerliğinden ayrıldı. Bunun sonucunda Beyoncé'nin ailesinin geliri azaldı ve annesi ile babası ayrı dairelere taşınmak zorunda kaldı. Mathew orijinal sıralamayı dörde düşürdü ve grup, diğer tanınmış R&B kız gruplarından önce sahne almaya devam etti. Grup 1995'te Elektra Records ile anlaşma imzalasa da bu anlaşma daha sonradan şirket tarafından feshedildi. Bu olay ailede daha büyük gerginliklere yol açtı ve Beyoncé'nin ebeveynleri ayrıldı. 5 Ekim 1995'te D'wayne Wiggins'in sahibi olduğu Grass Roots Entertainment kızlarla sözleşme imzaladı. 1996'da grup, Sony Music ile yapılan bir anlaşma çerçevesinde ilk albümünü kaydetmeye başladı. Knowles ailesi birleşti ve bir süre sonra kızlar Columbia Records ile sözleşme imzaladı.

1997-2001: Destiny's Child

1996'da grup, Yeşaya kitabındaki bir paragraftan esinlenerek adını Destiny's Child olarak değiştirdi. Destiny's Child 1997'de ilk büyük çalışması olan "Killing Time" adlı şarkıyı Siyah Giyen Adamlar (Men in Black) filminin müziklerinin yer aldığı albümde yayımladı. Bir sonraki yıl grup kendi adını taşıyan çıkış albümünü yayımladı. Albümden çıkan ilk single "No, No, No" oldu. Albüm, grubun; Yılın En İyi R&B/Soul Albümü, En İyi Yeni R&B/Soul veya Rap Sanatçısı ve "No, No, No" ile En İyi R&B/Soul Single'ı dallarında üç Soul Train Lady of Soul Ödülü almasına yol açtı. Grup, pek çok defa platin sertifika alan ikinci albümü The Writing's on the Wall'u 1999'da yayımladı. Albümden, grubun bir numaraya yükselen ilk şarkısı "Bills, Bills, Bills" ile yine çeşitli listelerde bir numaraya yükselmeyi başaran "Jumpin', Jumpin'" ve "Say My Name" singleları çıktı. "Say My Name", 43. Grammy Ödülleri'nde En İyi İkili veya Grup Vokal R&B Performansı ile En İyi R&B Şarkısı dallarında ödül kazandı. The Writing's on the Wall dünya genelinde sekiz milyondan fazla kopya sattı. Bu sürede Beyoncé, Boyz II Men grubunun ilk üyelerinden Marc Nelson ile 1999 yapımı The Best Man filmi için "After All Is Said and Done" şarkısında düet yaptı.

Mathew'un grubu yönetmesinden memnun olmayan LeToya Luckett ve Roberson, daha sonradan yerini Farrah Franklin ile Michelle Williams'a bıraktı. Luckett ve Roberson'ın ayrılığının ardından medya, eleştirmenler ve blog yazarları tarafından suçlanan Beyoncé, kendi ifadesiyle bunalıma girdi. Aynı dönemde uzun zamandır birlikte olduğu erkek arkadaşı tarafından terk edildi. Birkaç yıl süren ağır bunalım boyunca Beyoncé'nin odasından günlerce çıkmadığı ve yemek yemeyi kestiği dönemler de oldu. Beyoncé, Destiny's Child ilk Grammy Ödülü'nü kazandığı için bunalımı hakkında konuşmaya çabaladığını ve kimsenin kendisini ciddiye almayacağından korktuğunu belirtti. Daha sonra annesinin bunalımın üstesinden gelmesinde kendisine yardım eden kişi olduğunu söyledi. Franklin'in gruptan gönderilmesiyle geriye Beyoncé, Rowland ve Williams kaldı.

Grubun kalan üyeleri, 2000 yapımı Charlie'nin Melekleri (Charlie's Angels) filmi için "Independent Women Part I" adlı şarkıyı kaydetti. Bu şarkı ABD'deki Billboard Hot 100 listesinin zirvesinde art arda on bir hafta kalarak grubun en başarılı single'ı oldu. 2001'in ilk aylarında Destiny's Child üçüncü albümünü tamamlarken Beyoncé, MTV'de yayımlanan televizyon filmi Carmen: A Hip Hopera'da Amerikalı oyuncu Mekhi Phifer ile başrolde yer aldı. Philadelphia'da geçen film, Fransız besteci Georges Bizet'nin 19. yüzyılda bestelediği Carmen adlı operanın modern bir uyarlamasıydı. Mayıs 2001'de grubun üçüncü albümü Survivor yayımlandığında Luckett ve Roberson, şarkıların kendilerini hedef aldığı iddiasıyla dava açtılar. Albüm ilk haftasında 663.000 kopya satarak ABD'deki Billboard 200 listesine bir numaradan girdi. Bir numara olan "Bootylicious" ve gruba En İyi İkili veya Grup Vokal R&B Performansı dalında Grammy Ödülü kazandıran "Survivor" şarkıları da bu albümde yer almaktaydı. Ekim 2001'de 8 Days of Christmas adlı noel albümünü yayımladıktan sonra grup, üyelerinin solo kariyerlerine odaklanmaları için müziğe ara verdi.

2002-07: Dangerously in Love, B'Day ve Rüya Kızlar

Temmuz 2002'de Beyoncé, Avanak Ajan: Altın Kuş (Austin Powers in Goldmember) adlı komedi filminde Foxxy Cleopatra karakterini canlandırarak oyunculuk kariyerine devam etti. Film ilk haftasında, gişe birincisi olduğu ABD'de $73 milyon hasılat elde etti. Beyoncé; Belçika, Birleşik Krallık ve Norveç listelerinde ilk ona giren "Work It Out"u filmin müziklerinin yer aldığı albümün çıkış single'ı olarak yayımladı. 2003'te Beyoncé, Cuba Gooding, Jr. ile birlikte başrolünde yer aldığı The Fighting Temptations adlı müzikal komedide, Gooding'in karakterinin aşık olduğu bekar bir anne olan Lilly karakterini canlandırdı. Eleştirmenlerden karışık tepkiler alan film, ABD'de $30 milyon hasılat yaptı. Missy Elliott, MC Lyte ve Free ile birlikte seslendirdiği ve filmin tanıtımı için de kullanılan "Fighting Temptation"ı ise filmin müziklerinin yer aldığı albümün çıkış single'ı olarak yayımladı. Beyoncé'nin albümde yer alan bir diğer şarkısı "Summertime", ABD listelerinde daha iyi sonuçlar elde etti.

Beyoncé'nin ilk solo kaydı, Ekim 2002'de yayımlanan ve ABD'deki Billboard Hot 100 listesinde dört numaraya kadar yükselen "'03 Bonnie & Clyde" şarkısında Jay-Z ile yaptığı düet oldu. İlk solo albümü Dangerously in Love, Michelle Williams ve Kelly Rowland kendi solo çalışmalarını yayımladıktan sonra, 24 Haziran 2003'te yayımlandı. 2012 itibarıyla dünya genelinde 11 milyon kopya satışla Beyoncé'nin en çok satan albümü konumunda olan Dangerously in Love, ilk haftasında 317.000 kopya sattı ve Billboard 200 listesine bir numaradan girdi. Albümün Jay-Z ile düet yapılan çıkış single'ı "Crazy in Love", Beyoncé'nin solo sanatçı olarak ABD'deki ilk bir numaralı single'ı oldu. "Baby Boy" single'ı da bir numara olurken "Me, Myself and I" ve "Naughty Girl" ilk beşe girdi. 46. Grammy Ödülleri'nde albüm, En İyi Çağdaş R&B Albümü, "Dangerously in Love 2" ile En İyi Kadın R&B Vokal Performansı, "Crazy in Love" ile En İyi R&B Şarkısı ve En İyi Rap/Sung İş Birliği ve Luther Vandross ile düet yapılan "The Closer I Get to You" ile En İyi İkili veya Grup Vokal R&B Performansı dallarında beş ödül alarak Beyoncé'yi o zamanki rekora ortak etti.

Kasım 2003'te Avrupa'da Dangerously in Love Tour adlı turneyi başlatan Beyoncé, daha sonra Missy Elliott ve Alicia Keys ile birlikte The Verizon Ladies First Tour kapsamında Kuzey Amerika'yı dolaştı. 1 Şubat 2004'te, Houston'daki Reliant Stadium'da oynanan Super Bowl XXXVIII karşılaşmasında ABD millî marşını seslendirdi. Dangerously in Love yayımlandıktan sonra Beyoncé, albümde yer vermediği pek çok şarkıdan oluşan bir albüm daha çıkarmayı planladı; fakat bu planı, Destiny's Child'ın son stüdyo albümü Destiny Fulfilled'in kayıtlarına odaklanabilmek için askıya aldı. 15 Kasım 2004'te ABD'de yayımlanan ve Billboard 200 listesinde ikinci sıraya kadar yükselen Destiny Fulfilled, Billboard Hot 100 listesinde ilk beşe giren "Lose My Breath" ve "Soldier" single'larına yer verdi. Destiny's Child, Destiny Fulfilled... and Lovin' It adlı bir dünya turnesine çıktı ve 11 Haziran 2005'te, turnenin Avrupa ayağının son durağı Barselona'da Rowland, turnenin Kuzey Amerika ayağından sonra grubun dağılacağını duyurdu. Grubun ilk derleme albümü #1's'ı 25 Ekim 2005'te ABD'de yayımlandı. Mart 2006'da ise grup, Hollywood Bulvarı'nda bir yıldıza kavuştu.

Beyoncé'nin ikinci solo albümü B'Day, şarkıcının yirmi beşinci doğum gününe denk gelecek şekilde 5 Eylül 2006'da ABD'de yayımlandı. İlk haftasında 541.000 kopya satan albüm, Billboard 200 listesine ilk sıradan girerek Beyoncé'nin ABD'de art arda bir numara olan ikinci albümü oldu. Albümün çıkış single'ı "Déjà Vu"da Jay-Z ile düet yapıldı ve şarkı Billboard Hot 100 listesinde ilk beşe girdi. İkinci single "Irreplaceable", ABD, Avustralya, İrlanda, Macaristan ve Yeni Zelanda'da bir numara olarak dünya genelinde ticari bir başarı yakaladı. B'Day'dan ayrıca "Ring the Alarm", "Get Me Bodied" ve "Green Light" (sadece Birleşik Krallık'ta) olmak üzere üç single daha yayımlandı.

2006'daki ilk oyunculuk performansını, dünya genelinde $158,8 milyon hasılat elde eden komedi filmi Pembe Panter'de (The Pink Panther) Steve Martin ile başrolde yer alarak sergiledi. Aynı yıl yer aldığı ikinci film Rüya Kızlar (Dreamgirls), The Supremes'i biraz temel alan 1981 yapımı Broadway müzikalinden uyarlandı ve $154 milyon hasılat yaparak eleştirmenler tarafından beğenildi. Jennifer Hudson, Jamie Foxx ve Eddie Murphy ile başrolde yer alan Beyoncé, filmde Diana Ross'tan uyarlanan bir pop şarkıcısını canlandırmaktaydı. Filmin tanıtımına katkı sağlamak için "Listen"ı filmin müziklerinin yer aldığı albümün çıkış single'ı olarak yayımladı. Nisan 2007'de Beyoncé, 96 konser verdiği ilk dünya turnesi The Beyoncé Experience'ı başlattı ve $24 milyondan fazla gelir elde etti. Altı büyük konserinden önce St. John's'taki rahibi ve America's Second Harvest ile birlikte gıda bağışı yaptı. Aynı dönemde B'Day, aralarında Shakira ile düet yaptığı "Beautiful Liar"ın da olduğu beş yeni şarkıyla yeniden yayımlandı.

2008-10: Evliliği, I Am... Sasha Fierce ve Cadillac Records

4 Nisan 2008'de Beyoncé, Jay-Z ile evlendi. Evliliklerini 22 Ekim 2008'de, üçüncü stüdyo albümü I Am... Sasha Fierce'ın Manhattan'daki Sony Club'da düzenlenen tanıtım partisinde bir video montajıyla duyurdu. I Am... Sasha Fierce, 18 Kasım 2008'de ABD'de yayımlandı. Beyoncé'nin 2003'te çıkardığı "Crazy in Love" single'ının yazımı sırasında ortaya çıkan ikinci kişiliği Sasha Fierce'ı tanıtan albüm, ilk haftasında 482.000 kopya satarak Billboard 200 listesine ilk sıradan girdi ve şarkıcının ABD'de art arda bir numara olan üçüncü albümü oldu. Albümde, listelerde bir numara olan "Single Ladies (Put a Ring on It)" ile ilk beşe giren "If I Were a Boy" ve "Halo" şarkıları da yer almaktaydı. Beyoncé'nin kariyerinde Hot 100 listesinde en fazla kalan şarkı olan "Halo", ABD'deki başarısıyla şarkıcıyı 2000'lerin en çok ilk ona giren single'ı bulunan kadın sanatçısı yaptı. Albümde ayrıca, çeşitli liste başarıları yakalayan "Sweet Dreams" ile "Diva", "Ego", "Broken-Hearted Girl" ve "Video Phone" single'larına yer verildi. "Single Ladies"in klibi dünya genelinde alaya alınarak ve taklit edilerek Toronto Star'a göre İnternet çağının "ilk büyük dans çılgınlığını" başlattı. Klip, aralarında 2009 MTV Avrupa Müzik Ödülleri, 2009 MOBO Ödülleri ve 2009 BET Ödülleri'nde En İyi Klip ödüllerinin de bulunduğu pek çok ödül aldı. 2009 MTV Video Müzik Ödülleri'nde dokuz dalda ödüle aday gösterilen klip, Yılın Klibi dahil üç dalda ödül aldı. "Single Ladies"in Amerikalı şarkıcı Taylor Swift'in "You Belong with Me" şarkısının klibine giden En İyi Kadın Klibi kategorisinde ödül alamaması, Kanye West'in töreni durdurmasına ve Beyoncé'nin kendi ödül konuşmasını Swift'e vermesine yol açtı. Mart 2009'da Beyoncé, 108 gösteriden oluşan ve $119,5 milyon hasılat yapan ikinci dünya turnesi I Am... World Tour'u başlattı.

Beyoncé, 2008 yapımı müzikal biyografik film Cadillac Records'ta blues şarkıcısı Etta James olarak başrolde yer alarak filmlerde rol almaya devam etti. Filmdeki performansı eleştirmenler tarafından beğenildi ve kendisine aralarında Satellite Ödülleri'nde En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu ile NAACP Image Ödülleri'nde Olağanüstü Yardımcı Kadın Oyuncu dallarında adaylıklar da bulunan pek çok adaylık kazandırdı. Beyoncé, filmden aldığı tüm parayı ABD'de eroin bağımlılarının rehabilite edildiği merkezlerin örgütü Phoenix House'a bağışladı. 20 Ocak 2009'da, James'in "At Last" şarkısını ABD Başkanı Barack Obama ile eşi Michelle Obama'nın ilk dansı sırasında seslendirdi. Aynı yıl, Obsessed adlı gerilim filminde Ali Larter ve Idris Elba ile başrolde yer aldı. Filmde kocasına takıntılı bir kadının varlığını öğrenen bir anne ve eş olan Sharon Charles'ı canlandırdı. Eleştirmenlerin olumsuz değerlendirdiği film, $20 milyon bütçesiyle ABD'de $68 milyon -Cadillac Records'tan $60 milyon daha fazla- gişe hasılatı yaptı. Sharon ile Ali Larter'ın canlandırdığı karakter arasındaki dövüş sahnesi, 2010 MTV Film Ödülleri'nde En İyi Dövüş ödülünü aldı.