Kürt böreği

Kürt böreği, küt böreği veya sade börek, genellikle börekçilerde yapılıp satılan, yağlı kömbeden türemiş bir börek çeşididir. 1 kg un, yemek kaşığı tuz, 700 ml su, 150 gram tereyağı, yarım su bardağı sıvı yağ ile hazırlanır ve üzerine pudra şekeri serpilerek servis edilir.

Bu böreğin yaratan ve yaygınlaştıran kişi Billiceli Mehmet Efendi'dir. "Rengo" lakabıyla tanınan Billiceli Mehmet Efendi'nin Kasımpaşa'daki gemilerde ve kum kosterlerinde çalışan Kürt işçilere satmak üzere hazırladığı yağlı kömbelere sonradan "Kürt böreği" denmiştir. Böreğin pudralı şekerle servis edilmesi sonradan geliştirilmiştir. Böreğin satıldığı en meşhur yer İstanbul Karaköy'dür.

Tartışmalar

Böreğin ismi son yıllarda tartışma konusu olmuştur. Tıpkı Balkan göçmenlerinin Türkiye'de tanıttığı Boşnak böreği gibi Kürt kökenli ustalar da bu böreğin tanıtım ve zaman süreci içinde geliştirilmesinde etkili olmuşturlar. Fakat 1960'lı yıllarda İstanbul'daki fırıncıların ve seyyar satıcıların bu böreği "Kürt böreği" adıyla satışı yasaklanmış ve cezaya tabii tutulmuştur. Dönemin İstanbul valisi Niyazi Akı, ayrıştırıcı bir ifade olduğunu gerekçe göstererek böreğin adını "koç böreği" olarak değiştirmiştir. Buna rağmen dönemin yazılı eserlerinde "Kürt böreği" olarak yazılmaya ve anılmaya devam etmiştir. 12 Eylül döneminde "Kürt" isminin yasak olması nedeniyle "sade börek" olarak satılmıştır. Daha sonra yeniden "Kürt Böreği" olarak satışı yapılmıştır. Öncesinde hiçbir yazılı kaynakta geçmemesine rağmen 2000 yılı sonrası böreğin kesilirken çıkan "küt-küt" sesi üzerinden adının "küt böreği" olduğu iddia edilmiştir. Bu adlandırma 2017 sonrası yemek tarifi kitaplarında yer almıştır.