İbn-i Lubudi

Hayatı ve çalışmaları

Şam'da ünlü el-Dakhwar'da tıp okudu. Daha sonra Hims'in Mansur İbrahim hükümdarının hizmetine girdi (1239-45) ve sonra Necmeddin Eyyup tarafından İskenderiye'de hükûmet müfettişi olarak atandı. Mısır'dan döndükten sonra Suriye'de yaşadı.

İbn el-Lubudi, bir dizi tıbbi eser yazdı: romatizma, Hipokrat'ın aforizmaları, Huneyn İbn İshak'ın soruları üzerine incelemeler. Eserlerinden sadece ikisi günümüze ulaştı: Elli psikolojik ve tıbbi soruya ilişkin tartışmaların toplanması (deneysel değil sadece teorik tartışmalar); İbn Sina'nın Kanunu'nun Külliyatı hakkında yorum.

İlk çalışma (Tartışmaların Derlemesi - İngilizce: Collection of discussions) burada ilgi çekicidir. Bu eser, Madrid'deki Escurial'da bulunmaktadır. Bu çalışmada el-Lubudi aşağıdaki gibi konularla ilgilenmektedir:

• Soru 19: Beden ve korunması, bilginlerin ve filozofların çoğunluğu tarafından kabul gören dört ruh haline değil, sadece kana bağlıdır.
• Soru 25: Galen'in söylediğinin aksine, kadınlar sperm üretmiyor.
• Soru 27: Arterlerin hareketinin kendileri için uygun olduğu ve kalbin hareketlerine bağlı olmadığı.
• Soru 29: Vücutta oluşan ilk uzvun, Hipokrat'ın söylediğinin aksine, kendi görüşüne göre beyin değil kalptir.
• Soru 34: Kafatasını oluşturan kemiklerin tümörlere dönüşebileceği.
• Soru 58: Aşırı ateş vak'alarında serbest bırakma önerilmemektedir.

İbnü'l-Lubidi'nin matematiksel yazıları şunları içerir:

Öklid'den bir özet; Aritmetik Ders Kitabı; Cebir Üzerine Bir İnceleme.

Ayrıca 9. yüzyılın başlarında yaşayan Habeş el Hasib'in tablolarından çıkarılan El-Zahir (parlak) ve kendi gözlemlerine dayanarak el-Mukarab (yaklaşık olarak) astronomik tablolarını da derledi. 1325 yılında İbn Serrac, Halep'te sergiledi. İki çeşit evrensel usturlap tasarladı; almucantar kuadrantı için çeşitli işaretlemeler geliştirdi ve basit sinüs kuadrantına alternatifler olarak çeşitli ustaca trigonometrik gridler tasarladı.

Tedkîkü’l-Mebâhisi’t-Tayyibe fî Tahkîki’l-Mesâili’l-Hilâfiyye adlı eseri yazmıştır.

Notlar