Madonna

Bay City, Michigan'da doğan Madonna, modern dans alanında kariyer yapmak üzere 1978 yılında New York'a taşındı. Breakfast Club ve Emmy gibi müzik gruplarında davulcu, gitarist ve vokalist olarak görev aldıktan sonra Sire Records ile 1982'de anlaşma imzalayarak 1983'te kendi adını verdiği çıkış albümünü yayımladı. Bu albümü, aralarında dünya çapında ticari başarı kazanan Like A Virgin (1984), True Blue (1986) ve Like A Prayer (1989) albümleri ve Grammy Ödülü kazanan Ray of Light (1998) ve Confessions on a Dance Floor (2005) dahil olmak üzere bir dizi albüm takip etti. Madonna, kariyeri boyunca şarkılarının birçoğunu yazıp besteledi; "Like a Virgin", "Into the Groove", "Papa Don't Preach", "Like a Prayer", "Vogue", "Frozen", "Music", "Hung Up" ve "4 Minutes" dahil olmak üzere birçoğu dünya çapında müzik listelerinde bir numaraya yükselerek hit oldu.

Madonna'nın popülaritesi rol aldığı Desperately Seeking Susan (1985), Dick Tracy (1990), A League of Their Own (1992) ve Evita (1996) gibi filmler ile birlikte daha da genişledi. Evita filminde canlandırdığı rol ile Altın Küre Ödülleri'nde Müzikal veya Komedi Dalında En İyi Kadın Oyuncu ödülünü kazansa da diğer filmleri eleştirmenlerden genellikle geçer not almadı. Moda tasarımcılığı, çocuk kitapları yazımı, film yönetmenliği ve yapımı Madonna'nın diğer girişimlerindendir. Özellikle eğlence şirketi Maverick'i (Maverick Records şirketi de dahil) 1992'de Time Warner ile ortak girişim sonucu kurduktan sonra bir iş insanı olarak takdir edilmiştir. 2007 yılında Live Nation ile ABD $120 milyon tutarında eşi görülmemiş 360 anlaşma imzalamıştır.

Madonna dünya genelinde 400 milyondan fazla kayıt sattı ve Guinness Dünya Rekorları tarafından tüm zamanların en çok satan kadın sanatçısı ilan edildi. Madonna, Amerika Kayıt Endüstrisi Birliği (RIAA) tarafından 64.5 milyon kayıtlı albüm satışı ile Amerika Birleşik Devletleri'nde ikinci en çok satış yapan kadın sanatçı olarak listelenmiştir. Madonna, Billboard tarafından tüm zamanların en çok tur hasılatını yapan solo sanatçısı ilan edildi ve 1990'dan bu yana turne konserlerinden 1.31 milyar Amerikan doları elde ettiği açıklandı. Billboard dergisi tarafından hazırlanan Billboard Hot 100 Tüm Zamanların En İyi Sanatçıları listesinde The Beatles'ın hemen peşinden ikinci sırada yer aldı, ABD single listesi tarihinin en başarılı solo sanatçısı oldu. Madonna, aynı zamanda tüm Billboard listelerinin toplamında en çok bir numaraya sahip sanatçı rekorunu elinde tutuyor ve Hot Dance Club Songs listesinde 50 bir numara şarkıya sahip olarak bir Billboard listesinde en çok bir numaraya sahip sanatçı rekorunu kırdı. Madonna, VH1'ın "Müzikteki En Güçlü 100 Kadın" listesinde zirvededir ve Time'ın "Son Yüzyılın En Güçlü 25 Kadını" listesinde yer aldı. Tüm bunların dışında UK Music Hall of Fame'in kurucu üyesinden biri ve uygun bulunarak Rock and Roll Hall of Fame'e dahil edildi.

1958–81: İlk yılları ve kariyer başlangıcı

Madonna Louise Ciccone, 16 Ağustos 1958'de Bay City, Michigan'da doğdu. Silvio Anthony "Tony" Ciccone ve Madonna Louise Fortin (1933 – 1 Aralık 1963) çiftinin en büyük kızıdır. Babası Pacentro, İtalya göçmenlerinin oğludur, annesi ise Fransız asıllıdır. Tony, Chrysler ve General Motors'ta mühendis tasarımcı olarak çalıştı. Madonna, annesiyle aynı adı taşıyordu ve bu yüzden aile üyeleri onu "Little Nonni" adıyla çağırıyordu. Kendisinin, Anthony (d. 1956) ve Martin (d. 1957) adlarında iki büyük erkek kardeşi ile Paula (d. 1959), Christopher (d. 1960) ve Melanie (d. 1962) adlarında üç küçük kardeşi vardır.

Madonna ve ailesi Katolik inancındandır. 1966'da kilisedeki konfirmasyonunun ardından konfirmasyon adı olarak adına Veronica eklendi. Kendisi Detroit'in banliyölerinden Pontiac'ta ve Avon Township'te (şu an Rochester Hills'in bir parçası) büyüdü. Annesi meme kanserinden vefat etmeden önce Madonna, onun davranış ve kişiliğindeki değişikliklere anlam veremese de fark etti. Annesinin sağlık durumunu öğrenmesi bir zarar oldu, Madonna sık sık ağlayarak bu konuda annesini sorguladı. Daha sonra, ölen annesinin konseptini kavramış olmadığını fark etti.

Madonna, biraz teselli ve annesinden izler bulmak umuduyla babaannesinin yanına gitti. Ciccone kardeşler, hizmetçileri istemedi ve görünüşte sevgili annelerinin yerini alması için evlerine getirilen kişilere karşı isyan ettiler. Vanity Fair'e verdiği bir röportajında Madonna, kendi gençliğinde annesini gördüğünü ifade etti: "Küçük kız bir şeyler arıyordu. Ben belirli bir şekilde asi değildim. Bir şeyin iyi olmasını umursamazdım. Koltuk altımı tıraş etmezdim ve makyaj yapan normal kızlar gibi giyinmezdim. Ama okudum ve iyi notlar aldım..... Ben biri olmak istedim." Tony, Madonna'ya yakın oldukça dehşete düştü; Madonna, babasıyla yakın olduğu sürece genellikle uyuyamadı.

1966'da baba Tony, ailenin hizmetçisi Joan Gustafson ile evlendi ve bu evlilikten iki çocuğu oldu: Jennifer (d. 1967) ve Mario (d. 1968). Bu noktadan sonra Madonna, babasına kızmaya başladı ve isyankar bir tutum geliştirdi. St. Frederick'in ve St Andrew'in Katolik İlköğretim Okulları'na katıldıktan sonra Batı Orta Okulu'na devam etti. Yüksek not ortalaması ile bilindi ve sıra dışı davranışlarıyla tanınmışlık elde etti: sınıflar arasında takla atıp ve amuda kalkıyordu, teneffüslerde tırmanma oyuncağında dizlerini sarkıtıyordu ve sınıf sırasında erkek çocukların iç çamaşırlarını görebileceği kadar eteğini yukarı çekiyordu.

Madonna daha sonra Rochester Adams Lisesi'ne gitti, düz-A öğrencisi oldu ve amigo takımına katıldı. Mezun olduktan sonra Michigan Üniversitesi'nden dans bursu kazandı. Bale dersleri almak için babasını ikna etti ve bale hocası Christopher Flynn tarafından dans alanında kariyer yapması konusunda teşvik edildi. 1978'de üniversiteyi terk etti ve New York'a taşındı. Az parası vardı, bu yüzden Dunkin' Donuts'ta bir garson olarak çalıştı ve ayrıca modern dans topluluklarında görev aldı. Madonna, New York'a adım attığı ilk günden daha sonra şöyle bahsetti: "İlk uçağa bindiğim, ilk kez taksi tuttuğum gündü. Cebimde $35 ile gelmiştim. Şimdiye kadar yaptığım en cesurca şeydi." New York'ta Madonna, sanatçıların yedek dansçısı olarak çalışmaya başladı. Bir gece geç saatlerde provadan döndüğü sırada, bir erkek tarafından bıçakla tehdit edilerek oral seks yapmaya zorlandı. Kendisi, bu durumu sonradan şu şekilde anlattı: "Bu bölüm benim zayıflığımdaki bir tat oldu, tüm güçlü kız gösterilerime rağmen hâlâ kendimi kurtaramadığımı bana gösterdi. Bunu asla unutmayacağım."

Fransız disko sanatçısı Patrick Hernandez'in 1979'daki dünya turunda yedek şarkıcı ve dansçı olduğu sırada Madonna, müzisyen Dan Gilroy ile romantik anlamda ilgilendi. Birlikte ilk rock grupları Breakfast Club'ı kurdular, Madonna burada şarkı söyledi ve davul ile gitar çaldı. 1980 veya 1981'de Breakfast Club'tan ayrıldı ve eski erkek arkadaşı Stephen Bray ile davulcu olarak Emmy grubunu kurdu. Birlikte iki şarkı yazmaya başladılar fakat Madonna kariyerine tek başına devam etmek istediğine karar verdi. Onların müziği sahnede DJ'leri etkiledi ve prodüktör Mark Kamins ve Sire Records kurucusu Seymour Stein'in tanışmaları sağlandı.

1982–85: Madonna, Like a Virgin ve Sean Penn ile evliliği

Madonna, Sire Records ile single anlaşması yaptıktan sonra ilk single'ı "Everybody"yi Ekim 1982'de ve ikinci single'ı "Burning Up"ı Mart 1983'te yayımladı. İkisi de Amerika Birleşik Devletleri'nde büyük hitleri oldular, Billboard dergisi tarafından hazırlanan Hot Dance Club Songs listesinde üç numaraya kadar yükseldiler. Bu başarıdan sonra, başta Warner Bros. prodüktörü Reggie Lucas ile ilk albümü Madonna'yı geliştirmeye başladı. Ancak, tamamlanan şarkılardan memnun olmadı ve Lucas ile üretim teknikleri açısından aynı fikirleri paylaşmadığını fark etti, sonuç olarak ek yardımlar aramaya başladı. Madonna, erkek arkadaşı John "Jellybean" Benitez'in yanına taşındı, albümün yapımında Benitez'den yardım istedi. Benitez'in şarkıların çoğunun remiksini yaptı ve "Holiday"in prodüktörlüğünü üstlendi, şarkı Madonna'nın üçüncü single'ı ve uluslararası alandaki ilk hiti oldu. Madonna albümündeki sesler genellikle ahenksiz ve iyimser sentetik disko formundaydı, Linn drum machine, Moog bass ve OB-X synthesizer gibi zamanında yeni çıkan teknolojileri kullanmıştı. Temmuz 1983'te piyasaya sürülen albüm, altı ay sonra, 1984 yılında Billboard 200 listesinde sekiz numaraya kadar yükseldi. Albümden iki hit single daha çıktı, "Borderline" ve "Lucky Star".

Madonna'nın görünüşü ile giyim tarzı, performansları ve video klipleri, genç kızları ve kadınları etkileyerek kadınlar için 1980'lerin moda trendlerinden oldu. Stilist ve takı tasarımcısı Maripol tarafından ortaya konan tarzı, dantel üstler, kapri pantolon üzerine etekler, file çoraplar, haç bulunduran takılar, bilezikler ve ağartılmış saçlardan oluşuyordu. Madonna'nın Kasım 1984'te çıkan ikinci stüdyo albümü Like a Virgin, dünya çapında tanınmasını sağladı. Albüm çeşitli ülkelerde listelerin bir numarasına oturdu ve Billboard 200'deki ilk bir numaralı albümü oldu. Aynı adlı şarkı "Like a Virgin", Billboard Hot 100'da zirveye yükseldi ve aralıksız altı hafta zirvede kaldı. Şarkı, evlilik öncesi seksi teşvik ettiği ve aile değerlerini zayıflattığı gerekçesiyle bazı kuruluşlarını dikkatini, beraberinde tepsini çekti ve muhafazakârlar şarkıyla klibinin yasaklanması için uğraştı.

Madonna, 1984 MTV Video Müzik Ödülleri'nde (VMA) "Like a Virgin"i sahnede dev bir pasta içinden gelinlik ve beyaz eldivenlerle çıkarak seslendirdikten sonra eleştirel anlamda daha fazla ateş altında kaldı. Performans, MTV tarafından VMA tarihinin ikonik anlarından biri olarak kaydedildi. Daha sonraki yıllarda Madonna, performans sırasında aslında korktuğunu belirtti. Bir sonraki hiti "Material Girl", Marilyn Monroe'nun 1953'teki filmi Erkekler Sarışınları Sever'deki "Diamonds Are a Girl's Best Friend" şarkısının performansını taklit eden ikonik video klibiyle tanıtıldı. Video klip çekimleri sırasında Madonna, aktör Sean Penn ile çıkmaya başladı ve 1985'teki doğum gününde evlendiler. Like a Virgin, Amerika Kayıt Endüstrisi Birliği tarafından elmas sertifika ile ödüllendirildi ve dünya çapında 25 milyondan fazla kopya sattı.

Şubat 1985'te Madonna, kulüp şarkıcısı olduğu Vision Quest adlı romantik dram filmindeki kısa rolüyle ana akım filmlere giriş yaptı. Film müzikleri için iki single hazırladı, ABD'de bir numara olan "Crazy for You" ve "Gambler". Ayrıca Mart 1985'te Çılgın Madonna filminde oynadı, filmde kullanılan kendi şarkısı "Into the Groove", Birleşik Krallık'ta bir numara olan ilk single'ı oldu. Her ne kadar filmin başrol oyuncusu olmasa da, filmde profili yaygın olarak görülen (ve pazarlanan) Madonna oldu. The New York Times'ın film eleştirmeni Vincent Canby, filmi 1985'in en iyi ilk on filminden biri olarak gösterdi. Film yönetmeni Sir Richard Attenborough'a göre Şubat 1984'te Madonna, kendi yönetimindeki A Chorus Line filmine dans rolüyle katılmak için Broadway'de yer alan Royale Theatre'daki seçmelere doğum adı Ciccone ile katıldı ancak seçilemedi.

Nisan 1985 başında Madonna, açılış sanatçısı Beastie Boys ile birlikte ilk konser turnesi The Virgin Tour'u başlattı ve turnede sadece Kuzey Amerika'da konser verdi. Böylece CBGB ve Mudd Club gibi yerler yerine spor arenalarında da konser vermeye başlamış oldu. Bu sırada albümden iki hit single yayımlandı."Angel" ve "Dress You Up". Temmuz'da Penthouse ve Playboy dergileri, Madonna'nın New York'ta 1978'de paraya ihtiyacı olduğu için çekim başına $25 alarak çektirdiği bazı çıplak fotoğrafları yayımladı. Fotoğrafların yayımı medyada tepki uyandırdı ancak Madonna meydan okudu ve özür dilemedi. Sonuç olarak fotoğraflar $100.000 fiyatla satıldı. 13 Temmuz 1985'te Etiyopya'da kuraklık ile mücadele etmek için eşzamanlı olarak Londra ve Philadelphia'da düzenlenen Live Aid yardım konserlerinin Philadelphia ayağında 3 şarkıdan oluşan bir performans sergileyen ve yaz sıcağına rağmen ceket, gömlek ve pantolondan oluşan bir kostümle sahne alan Madonna, ceketini çıkarmasını isteyen seyircilere "Bugün üstümden hiçbir şey çıkartmıyorum çünkü 10 sene sonra bunu aleyhimde kullanabilirsiniz" diyerek cevap verdi.

1986–91: True Blue, Who's That Girl, Like a Prayer ve Dick Tracy

Haziran 1986'da Madonna üçüncü stüdyo albümü True Blue'yu yayımladı, çalışmayı ilham aldığı Sean Penn'e ithaf etti. Rolling Stone dergisi harcanan çabadan genel olarak etkilendi ve albüm için "ses[ler] sanki kalpten geliyor" yorumunu yaptı. Albümden çıkan üç single Billboard Hot 100 listesinde bir numara oldu: "Live to Tell", "Papa Don't Preach" ve "Open Your Heart". Listede ilk beşe giren iki single daha yayımlandı: "True Blue" ve "La Isla Bonita". Albüm dünya genelinde 28 ülkenin listelerinin zirvesine yerleşti, o zamana kadar benzeri görülmemiş bir başarı yakaladı ve 30 milyon satarak Madonna'nın kariyerinde en fazla satan stüdyo albümü oldu. Aynı yıl Madonna, oynadığı Şangay Bonita filmiyle sert eleştirilere maruz kaldı ve Altın Ahududu Ödülleri'nde "en kötü oyuncu" seçildi. Ayrıca David Rabe'in Goose and Tom-Tom adlı yapımında Penn ile beraber yer alarak ilk tiyatral çalışmasını yaptı. Bir sonraki yıl, Madonna'nın ikinci filmi Who's That Girl yayımlandı. Şarkıcı, filme adını veren şarkı ve "Causing a Commotion" dahil olmak üzere film için toplam dört şarkı hazırladı.

Temmuz 1987'de Madonna, Who's That Girl World Tour'u başlattı ve Eylül 1987'ye kadar devam ettirdi. Turne Madonna'nın inançlarıyla insanlara yardımdan ve kendisi başka bir şey hâline dönüştürmekten ilham aldı. Konserler izleyici sayısı bakımından çeşitli rekorlar kırdı, Paris konserine 130.000'den fazla kişi katıldı ve bu kendisinin o güne kadar en çok katılım gerçekleşen konseri oldu. Sonraki yıl, geçmişteki hitlerinden oluşan You Can Dance adlı remiks albümünü yayımladı ve Billboard 200 listesinde 14 numaraya kadar yükseldi. Aralık 1987'deki anlaşmazlıklardan sonra Madonna, Ocak 1989'da uzlaşılamayan farklılıkları gerekçe göstererek Penn'e boşanma davası açtı.

Ocak 1989'da Madonna, alkolsüz içecek üreticisi Pepsi ile ciro anlaşması imzaladı. Madonna'nın Pepsi reklamlarından birinde "Like a Prayer" şarkısı ilk kez duyuldu. Katolik sembollerinden yanan haç ve stigmatanın yer aldığı, bir azizin sevişmek hakkındaki rüyasını içeren şarkının video klibi, Vatikan tarafından kınandı. Dini gruplar, reklamları yasaklatmak için çabaladı ve Pepsi'yi ürünlerini boykot etmekle tehdit ettiler. Pepsi, gelen tepkiler üzerine reklamı yayından kaldırdı ve Madonna'yla yaptığı sponsorluk kontratını iptal ettirdi. Şarkı ayrıca, Patrick Leonard ve Stephen Bray ortak yazımı ile prodüktörlüğünde gelişen Madonna'nın dördüncü stüdyo albümü Like a Prayer'a da dahil oldu. Rolling Stone, çalışma hakkında "pop müziğin sanata en çok yaklaşabildiği şekli" yorumunu yaptı. Like a Prayer, Billboard 200'da zirveye oturdu ve ABD'de 4 milyonun üzerindeki kopya satışı dahil olmak üzere dünya genelinde 15 milyondan fazla kopya sattı. ABD'de bir numaraya kadar yükselen "Like a Prayer" ile iki numaraya yükselen "Express Yourself" ve "Cherish" single'ları dahil olmak üzere albümden altı single çıktı. 1980'lerin sonunda MTV, Billboard ve Musician dergisi Madonna'yı "Son On Yılın Sanatçısı" olarak gösterdi.

Madonna, Breathless Mahoney rolüyle Dick Tracy (1990) filminde Warren Beatty ile birlikte başrol oyuncusu olarak yer aldı. Filmdeki performansıyla Saturn Ödülleri'nde En İyi Kadın Oyuncu kategorisinde aday gösterildi. Filme eşlik eden 1930'lar ortamı esintili film müzikleri albümü I'm Breathless'ı aynı dönemde Madonna tarafından yayımladı. Albümde, ABD'de liste başı olan "Vogue" şarkısı ve 1991'de En İyi Özgün Şarkı Akademi Ödülü alan "Sooner or Later" şarkısı da yer aldı. Film çekimleri sırasında Madonna ile Beatty'nin bir ilişkiye başladı ancak ilişki 1990 sonunda bitti.

Nisan 1990'da Madonna, Ağustos 1990'a kadar sürecek olan Blond Ambition World Tour'u başlattı. Rolling Stone turneden "özenli koreografi, cinsel açıdan tahrik edici bir fantezi" şeklinde bahsetti ve "1990'ın en iyi turnesi" ilan etti. Turnedeki "Like a Virgin" performansında Madonna'nın mastürbasyon simülasyonu yapması öncesinde iki erkek dansçının vücudunu okşaması dini grupların sert tepkileriyle karşı karşıya kaldı. Anglikan Kilisesi ile Katolik Kilisesi performansı eleştirdi, Papa halktan ve Hristiyan topluluğundan konserlere katılmamasını istedi. Kendisini Famiglia Domani olarak adlandıran özel bir Katolik derneği, erotizm nedeniyle turneyi boykot etti. Buna karşılık Madonna, "Hiçbir şekilde turne kimsenin duygularını incitmiyor. Bu geniş zihniyetliler için ve onlar cinselliği farklı bir şekilde görür. Kendileri ve diğerlerine ait". Turnenin Lazerdisk sürümü, 1992 yılında Madonna'ya Grammy Ödülleri'nden En İyi Uzun Müzik Videosu dalında ödül kazandırdı.

Madonna'nın ilk greatest-hits derleme albümü The Immaculate Collection, Kasım 1990'da "Justify My Love" ve "Rescue Me" adlarındaki iki yeni şarkı eşliğinde yayımlandı. Albüm RIAA tarafından elmas sertifikaya layık görüldü ve dünya genelinde 30 milyondan fazla kopya satarak tarihte bir solo sanatçıya ait en çok satan derleme albüm oldu. "Justify My Love", ABD'de bir numaraya yükseldi ve dünya genelinde birçok ülkede ilk on içinde yer aldı. Şarkıya sadomazoşizm, bondage, eşcinsel öpüşmesi ve kısa çıplaklık sahneleri içeren bir video klip eşlik etti. MTV videoyu çok müstehcen kabul etti ve yayınlanmasına yasak getirdi. İkinci single "Rescue Me", Hot 100 tarihinde o zamana kadar en yüksek sıradan giriş yapan kadın şarkısı oldu, 15 numaradan giriş yaptı ve dokuz numaraya kadar yükselebildi.

Aralık 1990'da Madonna, oynamayı kabul ettiği Jennifer Lynch filmi Boxing Helena'dan yapımcılarına herhangi bir haber vermeksizin ayrıldı. Bu sıralarda, rapçi Vanilla Ice ile yaşadığı sekiz aylık bir ilişkisi vardı; ancak yazdığı Sex adlı kitabı nedeniyle ilişkisi sonlandı. Madonna, Madonna: Truth or Dare (Kuzey Amerika dışında In Bed with Madonna adıyla bilinir) adını verdiği ilk belgesel filmini 1991 ortasında piyasaya sürdü. Belgesel, kendisinin Blond Ambition World Tour adlı turnesini anlattı.