Kumluca
Antalya ilçesi
Tarihçe
Kumluca'nın ilk yerleşimi ilçenin merkezinin 5 km kadar doğusunda, tepelerin eteklerinde Sarı Kavak adıyla 1830 yıllarında kurulmuştur. Elmalı'dan ayrılan Finike ile Antalya'ya bağlı Iğdırmağardıç Bucağı Kumluca ve Kemer diye ikiye ayrılarak; Kemer Antalya'ya, Kumluca da Finike'ye bağlanmıştır. Bu sırada Sarıkavak, Iğdırmağardıç Bucağının bir mahallesidir. Bugünkü Kuzca Köyü ise o zaman ayrı bir bucak idi. 1924 yılında Kuzca Bucağının merkezi Gödene'ye (Altınyaka) alınmış ve zamanla göçebe halkın yerleşerek kalabalık bir merkez haline getirdiği bugünkü ilçe merkezinin bulunduğu yerde Kumluca bucağı kurulmuştur. Kumluca bucağı sonraları daha da büyümüş, 7033 sayılı kanunla 1958'de Finike'den ayrılarak ilçe olmuştur.
Ad
Henüz bugünkü ilçe merkezinde hiç yerleşme yokken, Sarıkavak'tan bir köylü Cavur Deresinin batı kıyısında kumluk ve fundalık bir arazi olan şimdiki şehir merkezinin bulunduğu yere karpuz ekmiş. Kumsal ve verimli arazide karpuzlar oldukça iri olmuş. Yetişen karpuzları yetiştiricisi köylere götürüp satarken, köylüler bu karpuzları nerede yetiştirdiğini sormuşlar. O da "derenin kıyısındaki kumluca yerde" diye cevap vermiş. Bu köylünün meşhur karpuzlarının methi, karpuzların yetiştiği yerin adının zamanla "Kumluca" olmasına neden olmuştur.
Coğrafya
Kumluca ilçesi, Batı Akdeniz bölümünün, Antalya Körfezi'nin batı kısmındaki Teke Yarımadası diye adlandırılan Antalya Körfezi ile Fethiye Körfezi hizasında Akdeniz'e doğru uzanan uzantı üzerinde ve Antalya'ya 90 km uzaklıktadır. İlçenin yüzölçümü 1.225 km²dir. Kumluca ilçesinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 33 metredir. İlçenin güneyinde Akdeniz, batısında Finike ilçesi, batı ve kuzeybatısında Elmalı ilçesi, kuzeyinde Korkuteli ilçesi, kuzeydoğusunda Konyaaltı ilçesi, doğusunda Kemer ilçesi bulunmaktadır.
İlçe üç tarafı dağlarla çevrili, denizden kuzeye doğru uzanarak tatlık mevkiinde son bulan verimli bir ova üzerinde yer almaktadır. Bu ovanın doğuya doğru uzantısı üzerinde Mavikent Beldesi bulunmaktadır. Ova üzerinde Mavikent'ten başka altı köy daha vardır. İlçenin kuzeyindeki dağlar gittikçe yükselerek Bey Dağları'na kadar uzanan engebeli bir arazi oluşturmuştur.
Sınırlarının bir bölümü Olympos-Beydağları Sahil Millî Parkı içinde kalır; park, Kumluca kıyı şeridindeki doğal ve arkeolojik alanları da kapsar. İlçenin plaj uzunluğu 30 km, kıyı uzunluğu ise 66 km'dir.
İklim
İlçede Akdeniz iklimi hakimdir. Yazları hava sıcaklığı 48 dereceyi bile bulabilmektedir. Kışları yoğun yağış alır, kar yağışına rastlanmaz. Kışları sert rüzgarlar görülmektedir. Köppen–Geiger sınıflandırmasına göre iklim Csa (sıcak yazlı Akdeniz) tipindedir.
Turizm
İlçede; Olympos, Corydella, Rhodiapolis, İdebessiois, Gagae gibi önemli antik kentler bulunmaktadır. Özellikle, Olympos çok fazla yerli ve yabancı turist tarafından ziyaret edilmektedir. 1991 yılında bu antik şehirde yapılan çalışmalar ve ortaya çıkarılan tarihî eserler, buranın tarihi ve turistik değerini daha da artırmıştır. Kumluca sınırlarında yer alan Gelidonya Feneri, Likya Yolu rotasının en bilinen etaplarından (Karaöz–Gelidonya–Adrasan) üzerindedir ve Türkiye kıyılarındaki deniz fenerleri arasında rakım bakımından en yükseğidir (yaklaşık 237 m). İlçede Mavi Bayrak programı kapsamında Kent Park Halk Plajı, Fener Halk Plajı ve Beykent Halk Plajı ödüllüdür.
İlçenin sahil şeridi 30 km'dir. Bu sahil şeridinde Adrasan Mahallesi'ndeki Adrasan koyu ile Olympos koyu; otel, motel, pansiyon ve restoranları ile yerli ve yabancı turistlere hizmet vermektedir. Mavikent mahallesi, Karaöz Koyu'nda ise, tatil siteleri bulunmaktadır. Mavikent mahallesi ile Finike ilçe sınırı arasındaki sahil şeridi, şu anda sadece yöre halkı tarafından inşa edilmiş ahşap evler (obalar) ile iskan edilmiştir. Ancak, Mavikent ve Beykonak sahillerinde tatil siteleri inşaatları yapımı da devam etmektedir. Ayrıca yayla turizmi olarak yerli ve yabancı turistler için yaylalara turlar düzenlenir.
Nüfus
İlçeye bağlı 41 mahalleden oluşmaktadır. 2024 ADNKS sonuçlarında nüfus 75.041 olarak kaydedilmiştir.
Not: Büyükşehir yasası nedeniyle köyler mahalle statüsüne geçtiğinden 2013'ten itibaren kır nüfusu tabloda yer almamıştır.
Ekonomi
İlçe ekonomisinde ana gelir kaynağı seracılıktır. Seracılık ilçe nüfusunun tamamına yakınını doğrudan etkilemektedir. Çünkü ilçede yaşayan tüm halk seracılığın ve portakal bahçelerinin ekonomisi ile işlerini yönlendirmektedir. İlçede turizm Çavuşköy Kasabası'ndaki Adrasan koyu ile Olympos Koyundaki otel, motel, pansiyon ve restoranları ile yerli ve yabancı turistlere hizmet vermektedir. Mavikent Kasabası Karaöz Koyu'nda ise, tatil siteleri bulunmaktadır. İlçede sanayi tesisi bulunmamaktadır. İlçede Domates İhtisas Fuarı düzenlenmektedir. Kumluca, Türkiye'nin başlıca örtüaltı tarım merkezlerinden biridir; Antalya ili sebze üretiminin önemli bir kısmı bu ilçeden karşılanır. İlçede kayıtlı tarım arazisi yaklaşık 170.000 dekar, genel orman alanı 102.712 ha'dır.
Ulaşım
Kumluca, D 400 karayolu üzerinde Antalya–Finike–Demre güzergâhında yer alır. Antalya kent merkezine karayoluyla yaklaşık 96 km, Antalya Havalimanı'na ise yaklaşık 110–111 km mesafededir.
Yönetim ve idare
31 Mart 2024 yerel seçimlerinin ardından Dr. Mesut Avcıoğlu, Demokrat Parti adayı olarak 3 Nisan 2024'te Kumluca Belediye Başkanlığı görevine başlamıştır. 3 Kasım 2024 tarihli Cumhurbaşkanlığı Atama Kararnamesi ile Bahadır Güneş Kumluca Kaymakamı olarak atanmış ve göreve başlamıştır.
Doğa olayları
Aralık 2022'de ilçede etkili olan kuvvetli yağış sele yol açmış; çok sayıda işyeri ve serada hasar meydana gelmiştir. Olay sonrası hasar tespit ve destek çalışmaları yürütülmüştür.
Spor ve festivaller
İlçede her yıl bahar aylarında “Kumluca Tarım ve Seracılık Festivali” kapsamında yağlı pehlivan güreşleri düzenlenmektedir.